2009'da Ücretler Bankalar Aracılığıyla Ödenecek
5734 sayılı kanunla 1 OCAK 2009 tarihinden itibaren işçi ücretlerinin bankalar aracılığı ile ödeneceği yasalaştırıldı.”ÜCRET, PRİM, İKRAMİYE VE BU NİTELİKTEKİ HER TÜRLÜ İSTİHKAKIN BANKALAR ARACILIĞIYLA ÖDENMESİNE DAİR YÖNETMELİK” le de uygulamanın nasıl olacağı ve cezai müeyyidelerin neler olacağı açıklandı.
01.01.2009 tarihinden itibaren işverenler, işveren vekilleri ve üçüncü kişiler çalıştırdıkları işçilerine ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü istihkakını bankalar aracılığı ile; işyerlerinin bulunduğu yerde banka şubesi bulunmaması ya da çalışanlara banka aracılığıyla ödeme yapılmasına imkan bulunmaması halinde ödemeler T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü şubeleri aracılığıyla yapacaklar. Mevzuata her türlü istihkak ödemeleri deyimine yer verildiğinden işçiye fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi TÜM ÖDEMELERİN bankalarda açılacak hesaplar aracılığı ile yapılması gerekecek. Bankadan kasıt mevduat bankaları ile katılım bankalarıdır. Hesap ise mevduat bankaları nezdinde açılan vadesiz mevduat hesabını veya katılım bankaları nezdinde açılacak özel cari hesabı kastedilmektedir.
Ödemelerin niteliği hesabın açıklamasında belirtilmelidir.
İşveren, işveren vekili ve üçüncü kişiler tarafından yine söz konusu yönetmelikte belirtilen kişilere bankalar aracılığıyla yapılan her türlü ödemelerde ödemelerin niteliği hesabın açıklamasında belirtilmesi gerekecektir. Aksi halde ödemelerin işçinin hangi alacağına karşılık yapıldığı konusunda ihtilaflar oluşacaktır. Bu durum özellikle yargıya taşınan anlaşmazlıklarda sorun teşkil edebilecektir.
Ücretler bankaya aksine bir düzenleme olmadığı müddetçe net tutar üzerinden yatırılacak.
İşverenler, işveren vekilleri veya üçüncü kişiler, yapacakları ödemeleri bankalar nezdinde açılacak hesaplara brüt olarak yatırmaları hususunda zorunlu tutulmadıkları müddetçe her türlü ödeme kanuni kesintiler düşüldükten sonra net tutar üzerinden bankaya yatırılacaktır.
İşçiye yapılan ödemelerin bankalar aracılığıyla yapılmaması hâlinde cezası HER İŞÇİ VE HER AY İÇİN 100 YTL idarî para cezası verilir.
Gazeteciye yapılan ödemelerin bankalar aracılığıyla yapılmaması hâlinde uygulanacak idarî para cezası 5953 sayılı Basın İş Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca HER BİR GAZETECİ İÇİN 1.500 YTL idari para cezası verilir.
Gemi adamına yapılan ödemelerin bankalar aracılığıyla yapılmaması hâlinde 854 sayılı Deniz İş Kanunu’ nun 37. maddesi uyarınca HER BİR GEMİ ADAMI İÇİN 1.200 YTL idari para cezası verilir.
Bakanlık söz konusu yönetmelikle çalışanların tabi oldukları kanuna göre farklı başlıklar altında ele almıştır;
* İş Kanununa tabi olarak çalışan işçiye yapılan ödemeler
İşyerleri ve işletmelerinde İş Kanunu hükümlerinin uygulandığı işverenler ile üçüncü kişiler, Türkiye genelinde çalıştırdıkları işçi sayısının en az 10 olması hâlinde, çalıştırdıkları işçiye o ay içinde yapacakları her türlü ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödemekle yükümlüdürler.
* Borçlar Kanununa tabi olarak çalışan işçiye yapılan ödemeler;
Borçlar kanunun kapsamına İş Kanunu kapsamı dışında kalan ve özel bir kanunu olmayan çalışanlar girmektedir. Mevcut düzenlemelerde Borçlar Kanunu kapsamında çalışanların ücretlerinin bankalara yatırılmamasının herhangi bir cezası bulunmamaktadır.
* 5953 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan gazeteciye yapılan ödemeler
5953 sayılı Kanuna tabi olarak Türkiye genelinde en az 10 gazeteci çalıştıran işverenler, çalıştırdıkları gazeteciye o ay içinde yapacakları her türlü ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödeyecekler.Burada önemli olan aynı işverene ait olan Türkiye genelinde çalıştırılan toplam gazeteci sayısı. Örneğin;
ABC A.Ş ye ait İstanbul’ daki işyerinde 7 Bursa’ daki işyerinde 3 gazeteci çalıştırıyor ise toplam çalışan gazeteci sayısı 10 olduğu için tamamının maaşının banka aracılığıyla ödenmesi gerekecektir.
* Gazete ve mevkutelerde, haber ve fotoğraf ajanslarında gazeteci haricinde çalıştırılan işçiye yapılan ödemeler
Gazeteci çalıştıran işverenler, aynı zamanda 5953 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan ve İş Kanununda “işçi” tanımına giren kimseleri çalıştırmaları hâlinde, çalıştırılan gazeteci sayısı ile işçi sayısı toplamının en az 10 olması durumunda, çalıştırdıkları gazeteci ve işçiye o ay içinde yapacakları her türlü ödemenin kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarını, bankalar aracılığıyla ödeyecekler.
Örneğin ABC LTD.ŞTİ ye ait işyerinde 5 gazeteci ve 7 işçi çalışmaktadır.Aynı işverene ait gazeteci ve işçilerin toplamı 12 olduğundan tamamının ücreti bankalarda açılacak hesaplar aracılığıyla ödenecektir.
Deniz İş Kanuna Tabi Çalışan Gemi adamına yapılan ödemeler
Türkiye genelinde en az 10 gemi adamı çalıştıran işveren, işveren vekilleri veya üçüncü kişiler her ay için yapacakları her türlü ödemeyi kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarı bankalarda açılacak ve gemi adamı ile işveren arasında yapılan akitte yer alan banka hesap numarasına yapacaklardır. (İşveren veya işveren vekili ile gemi adamı arasında, yazılı olarak Deniz İş Kanununun 6 ncı maddesinde belirtilen unsurları içerecek şekilde yapılan hizmet akdinde ücretin ödeme zamanı ve yeri ile gemi adamının ödemelerinin yapılacağı banka hesap numarası da bulunur.)
Kayıt dışı istihdamı, vergi kaybını önlemek, sosyal güvenlik çatısını güçlendirmek vb. amaçlarla getirilen bu düzenlemenin amacına ne ölçüde hizmet edeceği şüphe konusu. Uygulamada bordrolarda gösterilen ücretler -ki genelde asgari ücrettir- banklardan ödenirken, aşan kısım elden ödenecektir. Ay içerisinde çeşitli kereler avans alınması durumunda sürekli banka kanalıyla işlem yapılmasının zorunlu olacak olması, asgari bir avans limitinin belirlenmemiş olması da özellikle personelin kalabalık olduğu kurum ve kuruluşlarda uygulama da sıkıntı yaratabilecektir. Sayılabilecek daha bir çok nedenden dolayı düzenlemenin amacına ulaşmayacağı ve yeniden gözden geçirilmesinde fayda olacağı kesin!!!! |